این واحد درسی، ادامهی کتاب «جوامع و تمدّنهای مسلمان» است که تحوّلات قرن ششم تا دوازدهم میلادی را در بر میگیرد. این واحد درسی، روایتهای مختلف آغاز قرن یازدهم را بررسی میکند و رویاروییها و تبادلات داخلی و خارجی مسلمانان را تا آغاز دورهی مدرن و اواخر قرن هجدهم ارائه میدهد. این واحد درسی رویدادا و شخصیّتهای برجسته را بررسی کرده و آنها را با مهمترین چالشها و دستاوردهای هر عصر مرتبط میسازد. همچنین با تحلیل تعامل نیروها و تأثیرات در مناطق مختلف، پویاییهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، فکری و فرهنگی را آشکار میسازد. جنبههای مهمی از تاریخ، اندیشه و فرهنگ جماعتهای متنوّع اسماعیلی در این دوره، در روایتهای مربوط به این تبادلات آمده است که تعاملات آنها در این سیستمها را به تفصیل شرح میدهد.