شامگاه ۸ مارس ۲۰۲۶، برای سیزدهمین سال متوالی درهای خود را برای میزبانی افطار بین ادیان گشود و اعضای جوامع یهودی و مسلمان را با روحیّهای از دوستی، امید و انسانیّت مشترک گِردِ هم آورد. گِردِهمایی امسال با موضوع «یافتن نور در تاریکی» عمیقاً با مهمانانی که در جهانی با تنشها و قطبیّت فزاینده روزگار میگذرانند، طنینانداز شد. خاخام کالین ایمر و دکتر داریوش محمّدپور تأمّلاتی ارائه دادند که بینشهایی از سنّتهای مربوطهی خود را در هم میآمیخت و مسیرهایی را به سوی درک و تابآوری ارائه میداد.
سیزده سال دوستی یهودی-مسلمان
دکتر محمّدپور در استقبال از مهمانان، به اهمیّت این رویداد مهم اشاره کرد. او اظهار داشت: «سیزده سال دور هم جمع شدن برای صحبت، مطالعه و غذا خوردن - این خود نوعی نور در جهان است.» از نظر او، دوستیهایی که از طریق این گِردِهماییها شکل میگیرند، نه محصول جانبی این شب، بلکه «عمیقترین هدف» آن هستند.
این موضوع به موقع بود. هر دو سخنران به چالشهای پیش روی جوامع خود اذعان کردند: افزایش اسلامهراسی و یهودستیزی، تصاویر درگیریهایی که «هر روز ما را زخمی میکنند» و کشمکشهای درونی که وقتی ترس به سوءظن یا غم به تلخی تبدیل میشود، ایجاد میشوند.
تبدیل شدن به «چراغهای کوچک برای یکدیگر»
دکتر محمّدپور با الهام از تصویر نورانی قرآن - « خداوند نور آسمانها و زمین است » - از شرکتکنندگان دعوت کرد تا خود را «طاقجههای کوچکی برای نور» بدانند. او یادآوری کرد که قرآن کریممسلمانان معتقدند قرآن کریم حاوی وحیهای الهی به حضرت محمّد است که طی ۲۳ سال در اوایل قرن هفتم میلادی در مکّه و مدینه دریافت شده است. نور الهی را در درون طاقچهای که چراغی در آن جای دارد، به تصویر میکشد، چراغی که در شیشهای محصور است و مانند ستارهای میدرخشد. او توضیح داد: «نور الهی فقط در جایی دور نمیدرخشد. این نور به طاقچهها و چراغهایی نیاز دارد - مکانهایی که بتوان آن را دریافت کرد، بازتاب داد و محافظت کرد.»
این تصویر در اندیشههای خاخام ایمر در مورد سنّت عرفانی یهود، که در آن جرقّههایی از نور الهی در لحظهی خلقت در جهان مادّی به دام افتادهاند، طنینانداز شد. او گفت: «وظیفهی ما این است که آن تکّهها را پیدا کنیم و آنها را آزاد کنیم، و بگذاریم نور الهی جهان را فراگیرد.»
انتخاب زندگی: ندایی از دو سنّت
خاخام ایمر اندیشهی میگل د اونامونو، فیلسوف اسپانیایی را که در سال ۱۹۳۶ با دفاع اصولی از زندگی و عقل در برابر فریاد «زنده باد مرگ!» یک ژنرال فرانکویست ایستاد، معرّفی کرد. خاخام ایمر با الهام از مفاهیم «بیوفیل» (دوستدار زندگی) و «نکروفیل» (دوستدار مرگ) اریک فروم، روانکاو، انتخاب اساسی انسان را اینگونه بیان کرد: «ببینید، من امروز زندگی و مرگ، خیر و شرّ، برکت و نفرین را پیش روی شما قرار میدهم - پس زندگی را انتخاب کنید.»
او اشاره کرد که عبارت عبری u'va'charta ba'chayyim نه تنها به معنای انتخاب زندگی، بلکه به معنای «انتخاب در زندگی» است - تعهّدی فعّال و درگیرانه به جای مشاهدهی منفعلانه.
دکتر محمّدپور این فراخوان را از دریچهی امید بازتاب داد. او با استناد به والاحضرت فقید شاهزاده کریم آقاخان، چهل و نهمین امام مسلمانان شیعهی اسماعیلی، امید را به عنوان «ترامپولین پیشرفت - نیرویی که ما را به بالا پرتاب میکند حتّی زمانی که به نظر میرسد جاذبه همه چیز را به پایین میکشد» توصیف کرد. او تأکید کرد که امید خوشبینی سادهلوحانه نیست، بلکه یک نظم و انضباط است: «تصمیم، بارها و بارها، برای تسلیم نشدن در برابر ناامیدی».
قدرت جلسات مداوم
هر دو سخنران تأکید کردند که نور از طریق روابط پایدار پدیدار میشود. دکتر محمّدپور از شاعر فارسی زبان، مولوی، نقل قول کرد: «چراغها متفاوتند، امّا نور یکی است.» او اظهار داشت که مسلمانان و یهودیان ممکن است چراغهای متفاوتی «آیینهای متفاوت، زبانهای مقدّس متفاوت، خاطرات تاریخی متفاوت» داشته باشند، امّا نوری که هر دو جامعه را به شفقت، عدالت و رحمت فرا میخواند «از یک منبع» است.
این شب با یک دعوت کاربردی به پایان رسید: قبل از رفتن، از هر مهمان خواسته شد تا با یکی از اعضای جامعهی دیگر آشنا شود و یک سؤال ساده بپرسد: «سال گذشته برای شما چگونه گذشت؟» - و سپس گوش دهد، نه برای پاسخ دادن، بلکه برای درک کردن.
همانطور که دکتر محمّدپور اشاره کرد، این افطار «شاهدی کوچک و سرسخت علیه این داستان است که یهودیان و مسلمانان باید دشمن باشند.» در عصر تفرقه، گِردِهمایی سالانهی آلیث نشان میدهد که انتخاب زندگی، دوستی و امید همچنان امکانپذیر است - هر بار با یک چراغ.
